મુખ્ય સામગ્રી પર જાઓ

પોસ્ટ્સ

પ્રાચીન ભારતનો ઇતિહાસ: વૈદિક યુગ, જૈન અને બૌદ્ધ ધર્મનો સંપૂર્ણ નીચોડ | પરીક્ષાલક્ષી માસ્ટર પોસ્ટ | EduStepGujarat

  ભારતની ધરતી પર સિંધુ સભ્યતાના અવશેષો પર એક નવી સંસ્કૃતિનો ઉદય થયો જેને 'વૈદિક સંસ્કૃતિ' કહેવામાં આવે છે. આ યુગમાં વેદોની રચના થઈ જે આજે પણ ભારતીય જીવનશૈલીનો આધાર છે. ત્યારબાદ સમય જતાં સામાજિક જટિલતાઓ વધી, જેના પરિણામે છઠ્ઠી સદી પૂર્વે જૈન અને બૌદ્ધ ધર્મ જેવી નવી વિચારધારાઓનો જન્મ થયો. આ લેખમાં આપણે આ ત્રણેય મહત્વના પ્રવાહો વિશે ઊંડાણપૂર્વક અને પરીક્ષાલક્ષી વિગતો મેળવીશું. ​ 📂 વિભાગ ૧: વૈદિક યુગ (Vedic Civilization - ઈ.સ.પૂ. ૧૫૦૦ થી ૬૦૦) ​આર્યો દ્વારા સ્થાપિત આ સંસ્કૃતિ ગ્રામીણ હતી. વેદોની રચનાના આધારે તેને બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવે છે: ઋગ્વેદિક કાળ અને અનુ-વૈદિક કાળ . ​ ૧.૧ ચાર વેદોનું વિગતવાર વિશ્લેષણ ​વેદ એટલે 'જ્ઞાન'. તે સંખ્યામાં ચાર છે અને તેને સમજવા માટે દરેક વેદ સાથે બ્રાહ્મણ ગ્રંથો અને આરણ્યકો જોડાયેલા છે. ​૧  ટેબલ: વૈદિક સાહિત્યનો સંપૂર્ણ પરિચય વેદનું નામ ઉપવેદ બ્રાહ્મણ ગ્રંથ વિશેષ માહિતી ઋગ્વેદ આયુર્વેદ ઐતરેય, કૌષીતકી વિશ્વનો પ્રથમ ગ્રંથ. ૧૦ ...
તાજેતરની પોસ્ટ્સ

દૈનિક કરંટ અફેર્સ: ૪ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ | વિશ્વ બ્રેઈલ દિવસ અને ગુજરાતની મહત્વની ઘટનાઓ | Daily Current Affairs by EduStepGujarat

  નમસ્કાર વિદ્યાર્થી મિત્રો! સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારીમાં દરરોજનું અપડેટ રાખવું એ સફળતાની ચાવી છે. આજે ૪ જાન્યુઆરીએ આપણે વિશ્વભરમાં 'વિશ્વ બ્રેઈલ દિવસ' ની ઉજવણી કરી રહ્યા છીએ. આ સાથે જ ગુજરાત સરકાર દ્વારા ઊર્જા ક્ષેત્રે લેવાયેલા મહત્વના નિર્ણયો અને રાષ્ટ્રીય કક્ષાએ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે થયેલી પ્રગતિ વિશે આજના આ વિગતવાર અહેવાલમાં ચર્ચા કરીશું. ​ 📰 વિભાગ-૧: આંતરરાષ્ટ્રીય ઘટનાઓ ​ ૧. વિશ્વ બ્રેઈલ દિવસ (૪ જાન્યુઆરી) ​આજે સમગ્ર વિશ્વમાં દ્રષ્ટિહીન લોકો માટે લિપિ શોધનાર લુઈસ બ્રેઈલની યાદમાં આ દિવસ ઉજવાય છે. ​ ઇતિહાસ: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) દ્વારા ૨૦૧૯ થી આ દિવસની સત્તાવાર ઉજવણી શરૂ કરવામાં આવી હતી. ​ લુઈસ બ્રેઈલ: તેમનો જન્મ ૪ જાન્યુઆરી, ૧૮૦૯ ના રોજ ફ્રાન્સમાં થયો હતો. તેમણે માત્ર ૧૫ વર્ષની ઉંમરે 'બ્રેઈલ લિપિ' ની શોધ કરી હતી. ​ મહત્વ: આ લિપિમાં ૬ ટપકાંઓ (Dots) નો ઉપયોગ કરીને અક્ષરો અને સંખ્યાઓ બનાવવામાં આવે છે. ​ ૨. ભારત-જાપાન ડિફેન્સ કો-ઓપરેશન ૨૦૨૬ ​ભારત અને જાપાન વચ્ચે હિંદ મહાસાગરમાં સુરક્ષા વધારવા માટે નવી સંરક્ષણ સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. ​ ઉદ્દેશ...

LPG ગેસ e-KYC ઓનલાઇન કેવી રીતે કરવું? સબસિડી બંધ ન થાય તે માટે ઘરે બેઠા મોબાઈલથી કરો પ્રોસેસ | PM Ujjwala Yojana e-KYC Guide

  નમસ્કાર મિત્રો! શું તમે પણ રસોઈ ગેસ (LPG) સિલિન્ડરનો ઉપયોગ કરો છો? જો હા, તો આ સમાચાર તમારા માટે અત્યંત મહત્વના છે. સરકાર દ્વારા LPG ગ્રાહકો માટે, ખાસ કરીને પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજના (PMUY) ના લાભાર્થીઓ માટે બાયોમેટ્રિક આધાર પ્રમાણીકરણ (e-KYC) ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું છે. ​ઘણા લોકોને પ્રશ્ન છે કે e-KYC શા માટે કરવું અને કેવી રીતે કરવું? જો તમે આ પ્રક્રિયા સમયસર પૂર્ણ નહીં કરો, તો તમારી મળવાપાત્ર ગેસ સબસિડી અટકી શકે છે. આજના આ આર્ટિકલમાં EduStepGujarat તમને ઘરે બેઠા તમારા સ્માર્ટફોન દ્વારા સરળતાથી e-KYC કેવી રીતે કરવું તેની સંપૂર્ણ સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ માહિતી આપશે. ​ e-KYC શા માટે જરૂરી છે? (Why is it Mandatory?) સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે e-KYC કરવું તમામ ગ્રાહકો માટે ફાયદાકારક છે. જો e-KYC કરવામાં ન આવે તો તમને નીચે મુજબની મુશ્કેલીઓ પડી શકે છે: ​તમારી LPG સબસિડી બંધ થઈ શકે છે. ​ભવિષ્યમાં ગેસ સિલિન્ડર મેળવવામાં મુશ્કેલી આવી શકે છે. ​તમારું ગેસ કનેક્શન કાયમી ધોરણે નિષ્ક્રિય (Deactivate) થઈ શકે છે. ​ જરૂરી વસ્તુઓ: ​આધાર કાર્ડ સાથે લિંક હોય તેવો મોબાઈલ નંબર. ​સ્માર્ટફોન (ઇન્ટ...

Daily Current Affairs 3 January 2026: ધોલેરા સેમિકન્ડક્ટર હબ અને વાયુસેનાની તાકાતમાં વધારો | સંપૂર્ણ વિગતવાર માહિતી | EduStepGujarat

  નમસ્કાર વિદ્યાર્થી મિત્રો અને ભાવિ અધિકારીઓ! સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારીમાં 'કરંટ અફેર્સ' એ પાયાનો પથ્થર છે. દરરોજ બદલાતી ઘટનાઓથી અપડેટ રહેવું એ સફળતા માટે અનિવાર્ય છે. આજે આપણે ૩ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ ના અતિ મહત્વના સમાચાર અને પરીક્ષાલક્ષી જનરલ નોલેજ વિશે ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરીશું. આ માહિતી તમને આવનારી GPSC, પોલીસ કોન્સ્ટેબલ, અને સચિવાલય ક્લાર્ક જેવી પરીક્ષાઓમાં ખૂબ ઉપયોગી થશે. ​ 📰 મહત્વની ઘટનાઓનું વિગતવાર વિશ્લેષણ (Detailed News): ​ ૧. ધોલેરા SIR: ભારતનું પ્રથમ 'સેમિકન્ડક્ટર હબ' ભારત સરકારે ૨૦૨૬ ના પ્રારંભે ધોલેરા સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રીજન (SIR) ને દેશનું પ્રથમ સત્તાવાર સેમિકન્ડક્ટર સિટી તરીકે સ્થાપિત કરવાની જાહેરાત કરી છે. ​ વિગત: ટાટા ગ્રુપ અને તાઇવાનની કંપનીના સહયોગથી અહીં કરોડોના રોકાણ સાથે ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ શરૂ થવા જઈ રહ્યો છે. ​ પરીક્ષાલક્ષી મુદ્દો: ધોલેરા ગુજરાતનું પ્રથમ 'સ્માર્ટ સિટી' છે અને તે અમદાવાદ-ધોલેરા એક્સપ્રેસવે દ્વારા જોડાયેલું છે. ​ ૨. ભારતીય વાયુસેનામાં 'તેજસ Mk1A' નો પ્રવેશ હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) ...

ગુજરાતના પ્રાચીન રાજવંશો: મૈત્રક કાળથી ચાવડા વંશ સુધીનો સંપૂર્ણ ઇતિહાસ | શાસકો, વહીવટીતંત્ર અને સંસ્કૃતિ | પોલીસ અને PSI ભરતી સ્પેશિયલ | EduStepGujarat

  ગુજરાતની પવિત્ર ધરાનો ઇતિહાસ હજારો વર્ષ જૂનો અને ગૌરવશાળી છે. હડપ્પીય સંસ્કૃતિના અવશેષોથી લઈને આધુનિક ગુજરાત સુધી, અનેક મહાન રાજવંશોએ આ ભૂમિ પર શાસન કર્યું છે. પોલીસ કોન્સ્ટેબલ, PSI અને GPSC જેવી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં ગુજરાતના ઇતિહાસ અને તેના શાસકો વિશેના પ્રશ્નો અનિવાર્યપણે પૂછાય છે. આજના આ વિગતવાર આર્ટિકલમાં આપણે ગુજરાતના પાયાના રાજવંશો - મૈત્રક વંશ અને ચાવડા વંશ વિશે બારીકાઈથી અભ્યાસ કરીશું. આ પોસ્ટમાં માત્ર ઇતિહાસ જ નહીં, પણ તે સમયનું વહીવટીતંત્ર, સામાજિક સ્થિતિ અને કલા-સંસ્કૃતિનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. ​ 📰 વિભાગ-૧: મૈત્રક વંશ (વલ્લભી શાસન) - ગુજરાતનો આધાર ​ગુપ્ત સામ્રાજ્યના પતન પછી સેનાપતિ ભટ્ટાર્કે સૌરાષ્ટ્રના વલ્લભી ખાતે મૈત્રક વંશની સ્થાપના કરી. આ વંશે લગભગ ૩૦૦ વર્ષ સુધી ગુજરાત પર શાસન કર્યું. ​ (ટેબલ-૧: મૈત્રક વંશના મુખ્ય શાસકો અને તેમની વિશેષતા) શાસકનું નામ મહત્વની સિદ્ધિ / વિશેષતા પરીક્ષાલક્ષી નોંધ સેનાપતિ ભટ્ટાર્ક મૈત્રક વંશના સ્થાપક. તેમણે ક્યારેય 'રાજા' પદ ધા...

Daily Current Affairs 2 January 2026: ગુજરાત અને ભારતની તમામ મહત્વની ઘટનાઓનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ અને પરીક્ષાલક્ષી જનરલ નોલેજ | EduStepGujarat

  નમસ્કાર વિદ્યાર્થી મિત્રો અને ભાવિ અધિકારીઓ! ​નવા વર્ષ ૨૦૨૬ ના પ્રથમ દિવસના ઉત્સાહ પછી, હવે સમય છે તમારી તૈયારીને સાતત્યપૂર્ણ (Consistent) બનાવવાનો. વર્ષ ૨૦૨૬ એ ગુજરાતમાં અનેક મોટી ભરતીઓનું વર્ષ સાબિત થવાનું છે, અને આ સ્પર્ધામાં ટકી રહેવા માટે માત્ર ઉપરછલ્લું વાંચન પૂરતું નથી. EduStepGujarat આજે તમારા માટે લાવ્યું છે ૨ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ ના કરંટ અફેર્સનું સંપૂર્ણ અને ઊંડાણપૂર્વકનું વિશ્લેષણ. ​આજની આ પોસ્ટમાં અમે GPSC, ગૌણ સેવા, અને પોલીસ ભરતી જેવી પરીક્ષાઓને ધ્યાનમાં રાખીને ISRO ના મિશનથી લઈને ગુજરાતના આર્થિક ફેરફારો સુધીની તમામ નાની-મોટી વિગતોને આવરી લીધી છે. તો ચાલો, તમારી સફળતાની સફરમાં એક ડગલું આગળ વધીએ! ​ ૧. રાષ્ટ્રીય સમાચાર (National News - Deep Analysis): ​ ISRO મિશન ૨૦૨૬ - ગગનયાન અપડેટ: ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા (ISRO) એ વર્ષ ૨૦૨૬ના પ્રારંભે તેના મહત્વકાંક્ષી 'ગગનયાન' મિશન હેઠળ માનવરહિત પરીક્ષણ (Unmanned Flight) માટેની નવી સમયરેખા જાહેર કરી છે. આ મિશનમાં વપરાનાર LVM3 રોકેટની ક્ષમતા અને 'વ્યોમમિત્ર' રોબોટની ભૂમિકા વિશે વિગતવાર માહિતી પરીક્ષામાં પુછાઈ શકે છે...

Famous Quotes and Poets of Gujarati Literature: ગુજરાતી સાહિત્યની ૧૦૦+ પ્રખ્યાત પંક્તિઓ અને તેમના કવિઓ | પરીક્ષા લક્ષી સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા

  નમસ્કાર વિદ્યાર્થી મિત્રો! ગુજરાતી ભાષાનું સાહિત્ય આભ જેવું વિશાળ અને સાગર જેવું ઊંડું છે. સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં ઘણીવાર એવી પંક્તિઓ પૂછાય છે જે આપણે ક્યારેય સાંભળી પણ ન હોય. આજે EduStepGujarat તમારા માટે મધ્યકાલીન ભક્તિ સાહિત્યથી લઈને આધુનિક ગઝલ યુગ સુધીની તમામ મહત્વની પંક્તિઓનો ૧૦૦૦+ શબ્દોનો સંગ્રહ લઈને આવ્યું છે. ​ 🏛️ ભાગ-૧: મધ્યકાલીન સાહિત્યની શ્રેષ્ઠ પંક્તિઓ (Medieval Era) ​આ યુગમાં ભક્તિ, જ્ઞાન અને કટાક્ષનું પ્રાધાન્ય હતું. 📜 મધ્યકાલીન કવિઓ અને પંક્તિઓ કવિ પ્રખ્યાત પંક્તિ નરસિંહ મહેતા ભૂતળ ભક્તિ પદાર્થ મોટું, બ્રહ્મલોકમાં નાહીં રે મીરાંબાઈ મેરે તો ગિરધર ગોપાલ, દૂસરા ન કોઈ અખો તિલક કરતાં ત્રેપન વહ્યાં, જપમાળાનાં નાકાં ગયાં પ્રેમાનંદ ગોળ વિના ગળ્યો મોળો કંસાર, મા વિના સૂનો સંસાર દયારામ જે કોઈ પ્રેમ અંશ અવતરે, પ્રેમરસ તેના ઉરમાં ઠરે ગંગાસતી વીજળીને ચમકારે મોતીડાં પરોવો પાનબાઈ! 🏛️ ભાગ-૨: અર્વાચીન અન...

Daily Current Affairs 1 January 2026 in Gujarati: ૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ દૈનિક કરંટ અફેર્સ અને પરીક્ષાલક્ષી જ્ઞાનનો મહાસંગ્રહ | EduStepGujarat

  નમસ્કાર વિદ્યાર્થી મિત્રો! નવા વર્ષ ૨૦૨૬ ના પ્રથમ દિવસે EduStepGujarat પરિવાર આપ સૌનું હાર્દિક સ્વાગત કરે છે. વર્ષ ૨૦૨૬ એ ગુજરાત અને ભારત માટે વિકાસનું વર્ષ સાબિત થવા જઈ રહ્યું છે. સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી કરતા મિત્રો માટે હવે માત્ર ઉપરછલ્લું વાંચન પૂરતું નથી; તમારે ઊંડાણપૂર્વક (Deep Analysis) માહિતી મેળવવી પડશે. આજની આ ૧૦૦૦+ શબ્દોની વિશેષ પોસ્ટમાં આપણે ૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ ની એવી તમામ ઘટનાઓ આવરી લઈશું જે તમારી આવનારી GPSC, PSI, કોન્સ્ટેબલ અને અન્ય ભરતીઓમાં પૂછાઈ શકે છે. ​ (વિગતવાર સમાચાર વિશ્લેષણ) ​ ૧. ગુજરાત: વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત ૨૦૨૬ અને ગ્રીન હાઈડ્રોજન મિશન ગુજરાત સરકાર દ્વારા વર્ષ ૨૦૨૬ ના પ્રથમ દિવસે 'વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ ૨૦૨૬' ની તૈયારીઓનો ધમધમાટ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. આ વખતે સમિટની મુખ્ય થીમ 'ગ્રીન એનર્જી અને સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ' રાખવામાં આવી છે. ખાસ કરીને કચ્છના રણમાં બની રહેલા વિશાળ સોલર પાર્ક અને ગ્રીન હાઈડ્રોજન પ્લાન્ટ માટે વિદેશી રોકાણકારો સાથે મહત્વના એમઓયુ (MoUs) થવાની શક્યતા છે. આ સમાચાર પરથી 'ગ્રીન હાઈડ્રોજન' શું છે અને ભારતનું લક્ષ્યા...

Union and State Functions & Parliamentary System in India: સંઘ અને રાજ્યોના કાર્યો, સંસદીય વ્યવસ્થા અને સંસદ-ધારાસભાની સંપૂર્ણ વિગતવાર માહિતી

  નમસ્કાર મિત્રો! ભારતીય બંધારણે ભારતને 'રાજ્યોનો સંઘ' (Union of States) જાહેર કર્યો છે. આપણા દેશમાં સંઘીય માળખું (Federal Structure) હોવાથી કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચે સત્તા અને જવાબદારીઓની સ્પષ્ટ વહેંચણી કરવામાં આવી છે. આ વ્યવસ્થાને સમજવા માટે 'સંસદીય લોકશાહી' ના પાયાના સિદ્ધાંતો જાણવા ખૂબ જરૂરી છે. GPSC, PSI, પોલીસ કોન્સ્ટેબલ અને TET/TAT જેવી પરીક્ષાઓમાં શાસન વ્યવસ્થાના આ અંગોમાંથી સૌથી વધુ પ્રશ્નો પૂછાય છે. આજના આ લેખમાં આપણે સંઘ અને રાજ્યોના કાર્યો, સંસદની રચના અને સંસદીય કાર્યપ્રણાલી વિશે ઊંડાણપૂર્વક માહિતી મેળવીશું. ​ ૧. સંઘ અને રાજ્યો વચ્ચે સત્તાની વહેંચણી (૭મી અનુસૂચિ) ​ભારતીય બંધારણની ૭મી અનુસૂચિ મુજબ કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચેના કાર્યોને ત્રણ યાદીઓમાં વહેંચવામાં આવ્યા છે: ​ સંઘ યાદી (Union List): આમાં રાષ્ટ્રીય મહત્વના વિષયો હોય છે જેના પર માત્ર કેન્દ્ર સરકાર જ કાયદો બનાવી શકે છે. (દા.ત. સંરક્ષણ, રેલવે, બેંકિંગ, વિદેશી બાબતો). ​ રાજ્ય યાદી (State List): આમાં પ્રાદેશિક મહત્વના વિષયો હોય છે જેના પર રાજ્ય સરકાર કાયદો બનાવે છે. (દા.ત. પોલીસ, જેલ, ખેતી, જ...

Year Ender 2025: Month-wise Current Affairs of Gujarat, India, and World | વર્ષ ૨૦૨૫ ની તમામ મહત્વની ઘટનાઓનો સંપૂર્ણ માસ્ટર ગાઈડ

  નમસ્કાર વિદ્યાર્થી મિત્રો! વર્ષ ૨૦૨૫ વિદાય લઈ રહ્યું છે ત્યારે સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની દ્રષ્ટિએ આ વર્ષ અત્યંત મહત્વનું રહ્યું છે. EduStepGujarat આજે તમારા માટે જાન્યુઆરીથી લઈને ડિસેમ્બર સુધીની એક એવી વિગતવાર પોસ્ટ લઈને આવ્યું છે જે તમને આવનારી GPSC, પોલીસ કોન્સ્ટેબલ અને વર્ગ-૩ ની પરીક્ષાઓમાં સીધી મદદરૂપ થશે. ​ 📅 માસવાર ઘટનાક્રમ: ૨૦૨૫ ​ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ ​ ગુજરાત: પોરબંદરમાં ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડનું 'HAL Dhruv' હેલિકોપ્ટર ક્રેશ થયું. અમિત શાહ દ્વારા સાગર સૈનિક સ્કૂલનું ઉદ્ઘાટન. ​ ભારત: પ્રયાગરાજમાં મહાકુંભ મેળાનો પ્રારંભ. બેંગલુરુમાં પ્રથમ HMPV વાયરસ કેસ નોંધાયો. ​ વિશ્વ: દાવોસ (સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ) માં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમની બેઠક યોજાઈ. ​ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ ​ ગુજરાત: ગુજરાત સરકારે નવી ઇ-વ્હીકલ પોલિસી અને સેકન્ડ વુલ્ફ રિવાઇલ્ડિંગ ફેસિલિટી લોન્ચ કરી. ​ ભારત: નવી દિલ્હી રેલ્વે સ્ટેશન પર ભીડને કારણે મોટી દુર્ઘટના સર્જાઈ. કલા ઘોડા ફેસ્ટિવલનું આયોજન. ​ માર્ચ-એપ્રિલ ૨૦૨૫ ​ ગુજરાત: ગુજરાત RERA દ્વારા નવી SOP અમલમાં મૂકવામાં આવી. ​ ભારત: જમ્મુ-કાશ્મીરના પહલગામમાં પ્રવાસીઓ પર ...