નમસ્કાર મિત્રો! ગુજરાતી સાહિત્ય એ અખૂટ ભંડાર છે. સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં વ્યાકરણની સાથે સાથે સાહિત્યના પ્રશ્નો પણ ખૂબ મહત્વના છે. ઘણીવાર આપણને કવિનું ઉપનામ ખબર હોય છે પણ મૂળ નામ યાદ નથી આવતું. જેમ કે," ધૂમકેતુ" કોનું ઉપનામ છે? અથવા "રાષ્ટ્રીય શાયર" કોને કહેવાય છે? આજે આપણે EduStepGujarat પર મુખ્ય સાહિત્યકારો અને તેમના પ્રખ્યાત ઉપનામો (તખલ્લુસ) કોષ્ટક દ્વારા યાદ રાખીશું.
સાહિત્યકારો અને તેમના ઉપનામ (Master Table)
નીચેના કોઠામાં કવિ/લેખકનું મૂળ નામ અને તેમનું પ્રખ્યાત ઉપનામ આપેલું છે. આ લિસ્ટ પરીક્ષા માટે ગોખી લેવું.
| સાહિત્યકારનું મૂળ નામ | ઉપનામ (તખલ્લુસ) |
|---|---|
| ઉમાશંકર જોશી | વાસુકી |
| ગૌરીશંકર જોશી | ધૂમકેતુ |
| ઝવેરચંદ મેઘાણી | રાષ્ટ્રીય શાયર, પહાડનું બાળક |
| કનૈયાલાલ મુનશી | ઘનશ્યામ, સ્વપ્નદ્રષ્ટા |
| સુરસિંહજી ગોહિલ | કલાપી |
| ત્રિભુવનદાસ લુહાર | સુંદરમ્ |
| રામનારાયણ પાઠક | શેષ, દ્વિરેફ, સ્વેરવિહારી |
| બળવંતરાય ઠાકોર | સેહની |
| નાથાલાલ દવે | ગેયકવિ |
| દત્તાત્રેય કાલેલકર | સવાઈ ગુજરાતી |
પરીક્ષામાં પૂછાતા અન્ય મહત્વના તથ્યો (Key Facts)
માત્ર ઉપનામ જ નહીં, પણ સાહિત્યકારો વિશેની આ માહિતી પણ યાદ રાખવી:
૧. ઝવેરચંદ મેઘાણી:
ગાંધીજીએ તેમને 'રાષ્ટ્રીય શાયર' નું બિરુદ આપ્યું હતું.
તેમનું પુસ્તક 'યુગવંદના' ખૂબ જાણીતું છે.
૨. નરસિંહ મહેતા:
તેમને 'આદિકવિ' કહેવામાં આવે છે.
તેમનું સાહિત્ય સર્જન 'પ્રભાતિયા' તરીકે ઓળખાય છે.
૩. પ્રેમાનંદ:
તેમને 'મહાકવિ' અને 'આખ્યાન શિરોમણી' કહેવાય છે.
તેમણે પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી કે "જ્યાં સુધી ગુજરાતી ભાષાને બીજી ભાષાઓ જેવું ગૌરવ નહીં મળે ત્યાં સુધી હું પાઘડી પહેરીશ નહીં."
૪. કનૈયાলাল મુનશી:
તેમનું ઉપનામ 'ઘનશ્યામ' હતું.
તેમણે 'પાટણની પ્રભુતા' અને 'ગુજરાતનો નાથ' જેવી ઐતિહાસિક નવલકથાઓ આપી છે.
One Liner Questions (સાહિત્ય)
ગુજરાતી ભાષાની પ્રથમ નવલકથા કઈ? - કરણઘેલો (નંદશંકર મહેતા).
ગુજરાતી ભાષાનું પ્રથમ નાટક કયું? - લક્ષ્મી (દલપતરામ).
'માનવીની ભવાઈ' કોની કૃતિ છે? - પન્નાલાલ પટેલ (જેમને જ્ઞાનપીઠ એવોર્ડ મળ્યો હતો).
નિષ્કર્ષ (Conclusion):
મિત્રો, સાહિત્યકારોના ઉપનામનો આ કોઠો સેવ કરી લેજો. તલાટી, ક્લાર્ક અને TET-TAT પરીક્ષામાં આમાંથી ૧-૨ માર્ક્સ પાકા છે.
વધુ વાંચો:
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો