નિપાત એટલે શું? (Definition of Nipaat)
જ્યારે વાક્યમાં કોઈ પદ (શબ્દ) અર્થમાં વધારો કરવા, ભાર આપવા કે વિનંતી કરવા માટે વપરાય, ત્યારે તેને 'નિપાત' કહેવાય છે.
સાદી ભાષામાં કહીએ તો, જે શબ્દ વાક્યમાં "ભાર" (Weight) મુકવાનું કામ કરે તેને નિપાત કહેવાય.
નિપાત ઓળખવાની શોર્ટકટ કી (Key Words)
વાક્યમાં સામાન્ય રીતે નીચે મુજબના શબ્દો નિપાત તરીકે આવે છે:
જ, તો, ને, ય, પણ, સુદ્ધાં, ફક્ત, માત્ર, કેવળ, જી, ખરો
નિપાતના મુખ્ય પ્રકારો (Types of Nipaat)
નિપાતના મુખ્યત્વે ૪ પ્રકાર પડે છે. ચાલો તેને કોઠા (Table) દ્વારા સમજીએ જેથી જલ્દી યાદ રહી જાય.
| ક્રમ | નિપાતનો પ્રકાર | શબ્દો (ઓળખ) | ઉદાહરણ |
|---|---|---|---|
| ૧ | ભારવાચક નિપાત | જ, તો, ય, પણ, સુદ્ધાં | રમેશ જ આ કામ કરશે. |
| ૨ | સીમાવાચક નિપાત | કેવળ, માત્ર, ફક્ત, સાવ | તે માત્ર મજાક કરતો હતો. |
| ૩ | વિનયવાચક નિપાત | જી | ગુરુજી ને પ્રણામ. |
| ૪ | પ્રકીર્ણ (લટકણિયા) | ને, કે, એમ, ખરો | તમે આવશો ને? |
૧. ભારવાચક નિપાત:
આ નિપાત વાક્યમાં ભાર મુકવાનું કામ કરે છે.
તમારે જમવું જ પડશે. (અહીં 'જ' ભાર આપે છે).
હું પણ તમારી સાથે આવીશ.
ગાંધીજી સુદ્ધાં મોડા પડ્યા હતા.
૨. સીમાવાચક નિપાત:
જ્યારે કોઈ મર્યાદા (Limit) બતાવવાની હોય ત્યારે આ વપરાય છે.
ફક્ત ૧૦ મિનિટ બાકી છે.
તે સાવ નિર્દોષ છે.
૩. વિનયવાચક નિપાત:
માન કે આદર આપવા માટે વપરાય છે.
પિતાજી બહાર ગયા છે.
માતાજી મારી રક્ષા કરજો.
૪. લટકણિયા નિપાત:
વાક્યના છેડે 'લટકણ' તરીકે વપરાય છે, જેમાં વાતની ખાતરી કરવામાં આવે છે.
તમે ચા લેશો ને?
મને તમારી વાત સાચી લાગી, ખરું?
પરીક્ષામાં પૂછાયેલા પ્રશ્નો (Practice Questions)
નીચેના વાક્યોમાંથી નિપાત શોધો:
ભણેલા સુદ્ધાં આવી ભૂલ કરે છે. (જવાબ: સુદ્ધાં)
તમે મને અહીં બોલાવ્યો તો ખરો. (જવાબ: તો)
એ કામ હું જ કરીશ. (જવાબ: જ)
નિષ્કર્ષ:
મિત્રો, આશા છે કે તમને નિપાત વિશેની આ માહિતી ઉપયોગી થઈ હશે. જો તમને આ પોસ્ટ ગમી હોય તો તમારા મિત્રો સાથે શેર જરૂર કરજો. વધુ વ્યાકરણ ટોપિક માટે અમારા બ્લોગ EduStepGujarat ની મુલાકાત લેતા રહેજો.
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો