Visheshan in Gujarati Grammar: ગુજરાતી વિશેષણ અને તેના પ્રકારો | ઉદાહરણો અને વિગતવાર સમજૂતી સાથે સંપૂર્ણ માહિતી
નમસ્કાર મિત્રો! કોઈપણ ભાષાને સચોટ અને અસરકારક રીતે રજૂ કરવા માટે વિશેષણનો ઉપયોગ અનિવાર્ય છે. જ્યારે આપણે કોઈ વ્યક્તિ, વસ્તુ કે પદાર્થ વિશે વાત કરતા હોઈએ, ત્યારે તેની ખાસિયત બતાવવા માટે જે શબ્દો વાપરીએ છીએ તેને વિશેષણ કહેવાય છે. સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં વિશેષણ એ વ્યાકરણનો પાયો છે. આજે આપણે વિશેષણના તમામ પાસાઓને એવી રીતે સમજીશું કે તમને પરીક્ષામાં કોઈપણ કન્ફ્યુઝન ન રહે.
૧. વિશેષણ એટલે શું? (Definition)
જે પદ સંજ્ઞાના (નામ) અર્થમાં વધારો કરે તેને વિશેષણ કહેવાય. વિશેષણ જે સંજ્ઞા માટે વપરાયું હોય તેને 'વિશેષ્ય' કહેવાય છે.
- ઉદાહરણ: 'સફેદ ગાય'. અહીં 'સફેદ' વિશેષણ છે અને 'ગાય' વિશેષ્ય છે.
૨. વિશેષણના મુખ્ય પ્રકારો
૧. ગુણવાચક વિશેષણ: જે વિશેષણ સંજ્ઞાનો ગુણ (રંગ, આકાર, કદ) દર્શાવે.
- ઉદાહરણ: દયાળુ રાજા, લાલ ગુલાબ, ગોળ ટેબલ.
૨. સંખ્યાવાચક વિશેષણ: જે વિશેષણ સંખ્યા દર્શાવે. આના પણ પેટા પ્રકાર છે:
- પૂર્ણ સંખ્યા: એક, બે, ત્રણ. (દા.ત. બે પુસ્તકો)
- ક્રમિક સંખ્યા: પહેલો, બીજો, ત્રીજો. (દા.ત. બીજો છોકરો)
- આશરેવાચી: આશરે, અંદાજે, પચાસેક. (દા.ત. પચાસેક માણસો)
૩. પરિમાણવાચક (જથ્થાવાચક) વિશેષણ: જે વિશેષણ માપ કે જથ્થો દર્શાવે.
- ઉદાહરણ: થોડું પાણી, ખૂબ મહેનત, અલ્પ આહાર.
૪. સાર્વનામિક વિશેષણ: જ્યારે સર્વનામ વિશેષણ તરીકે વપરાય.
- ઉદાહરણ: આ અમારું ખેતર છે. / પેલું ઘર કોનું છે?
૫. વિકારી અને અવિકારી વિશેષણ (ખાસ સમજૂતી):
- વિકારી વિશેષણ: સંજ્ઞાના લિંગ-વચન મુજબ જે બદલાય. (દા.ત. સારો છોકરો, સારી છોકરી, સારું ફળ)
- અવિકારી વિશેષણ: જે ક્યારેય ન બદલાય. (દા.ત. હોશિયાર છોકરો, હોશિયાર છોકરી, હોશિયાર વિદ્યાર્થીઓ)
🛠️ વિશેષણ માસ્ટર ચાર્ટ
| વિશેષણનો પ્રકાર | શું દર્શાવે છે? | ઉદાહરણ |
|---|---|---|
| ગુણવાચક | રંગ, આકાર, સ્વભાવ, ગુણ | સફેદ, કડવું, હોશિયાર |
| સંખ્યાવાચક | ચોક્કસ કે અચોક્કસ સંખ્યા | ચાર, પચાસ, દરેક, અડધું |
| પરિમાણવાચક | જથ્થો કે માપ (Quantity) | થોડુંક, અતિશય, પૂરતું |
| સાર્વનામિક | સર્વનામ દ્વારા વિશેષતા | અમારું, તમારું, પેલું |
| દર્શક | વસ્તુ બતાવવા માટે | આ, પેલો, તે |
નિષ્કર્ષ (Conclusion)
મિત્રો, વિશેષણ એ વાક્યના અલંકાર જેવું છે જે ભાષાને સુંદર બનાવે છે. પરીક્ષામાં જ્યારે વિશેષણ ઓળખવાનું હોય ત્યારે હંમેશા 'કેવું?', 'કેટલું?' અથવા 'કયું?' પ્રશ્ન પૂછવો, તેનાથી તમને વિશેષણ તરત જ મળી જશે. આશા છે કે આ વિગતવાર માહિતી તમને ગમી હશે.
વધુ વાંચો (Read More):
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો