નમસ્કાર મિત્રો! EduStepGujarat ની જિલ્લા સિરીઝમાં આજે આપણે વાત કરીશું સાવજોની ભૂમિ અને સાધુઓનું પિયર ગણાતા 'જૂનાગઢ' વિશે. જૂનાગઢનો ઇતિહાસ મૌર્ય કાળથી લઈને નવાબી શાસન સુધી વિસ્તરેલો છે. એશિયાના એકમાત્ર સિંહ અહીં ગીરના જંગલમાં જોવા મળે છે. ગુજરાતનો સૌથી ઊંચો પર્વત ગિરનાર પણ અહીં જ છે. ચાલો, આ ઐતિહાસિક જિલ્લા વિશે વિગતવાર જાણીએ.
જૂનાગઢ જિલ્લાની સામાન્ય માહિતી (General Information)
"ગુજરાતનો સૌથી ઊંચો પર્વત ગિરનાર પણ અહીં જ છે."
| વિગત | માહિતી |
|---|---|
| મુખ્ય મથક | જૂનાગઢ |
| પ્રાચીન નામો | સોરઠ, ગિરિનગર, રેવતક, ચંદ્રકેતુપુર |
| RTO કોડ | GJ-11 |
| નદીઓ | ઓઝત, હિરણ, મધુવંતી, શિંગવડો |
| પર્વત | ગિરનાર (ગોરખનાથ - 1117 મીટર) |
(By EduStepGujarat)
જૂનાગઢ જિલ્લાના તાલુકાઓ (Talukas)
જૂનાગઢ જિલ્લામાં કુલ ૧૦ તાલુકા આવેલા છે:
- જૂનાગઢ શહેર
- જૂનાગઢ ગ્રામ્ય
- ભેંસાણ
- કેશોદ
- માળિયા હાટીના
- માણાવદર
- મેંદરડા
- માંગરોળ
- વંથલી
- વિસાવદર
ઐતિહાસિક અને જોવાલાયક સ્થળો (Tourist Places)
૧. ગિરનાર પર્વત (Girnar):
- ગુજરાતનો સૌથી ઊંચો પર્વત. તેના પર અંબાજી માતાનું મંદિર, જૈન દેરાસર અને સૌથી ઊંચે દત્તાત્રેયનું શિખર આવેલું છે.
- અહીં દર વર્ષે 'લીલી પરિક્રમા' અને શિવરાત્રિનો ભવનાથ મેળો ભરાય છે.
૨. ઉપરકોટનો કિલ્લો (Uparkot Fort):
- આ કિલ્લો ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યના સમયમાં બંધાયો હોવાનું મનાય છે.
- અહીં 'અડી-કડી વાવ' અને 'નવઘણ કૂવો' આવેલા છે. કહેવત છે કે "અડી કડી વાવ ને નવઘણ કૂવો, જે ન જુએ તે જીવતો મૂવો".
૩. અશોકનો શિલાલેખ:
- ગિરનારની તળેટીમાં સમ્રાટ અશોક, રુદ્રદામા અને સ્કંદગુપ્તના શિલાલેખો આવેલા છે. આ શિલાલેખ બ્રાહ્મી લિપિમાં કોતરાયેલા છે.
૪. શક્કરબાગ ઝૂ (Sakkarbaug Zoo):
- ગુજરાતનું સૌથી જૂનું પ્રાણીસંગ્રહાલય (સ્થાપના: ૧૮૬૩). અહીં સિંહના સંવર્ધનનું કેન્દ્ર છે.
૫. મહોબત મકબરા:
- જૂનાગઢના નવાબોની કલાત્મક કબર. તેનું સ્થાપત્ય યુરોપિયન અને ઈસ્લામિક શૈલીનું મિશ્રણ છે.
પરીક્ષામાં પૂછાતા અગત્યના મુદ્દા (One Liner GK)
- નરસિંહ મહેતાનો ચોરો ક્યાં આવેલો છે? - જૂનાગઢ.
- સુદર્શન તળાવનું નિર્માણ કોણે કરાવ્યું હતું? - ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યના સુબા પુષ્યગુપ્તે.
- ગુજરાતમાં સૌથી વધુ મગફળીનું ઉત્પાદન કયો જિલ્લો કરે છે? - જૂનાગઢ.
- 'કેસર કેરી' માટે કયો તાલુકો જાણીતો છે? - તાલાલા (હવે ગીર સોમનાથમાં) અને વંથલી.
- ગીર નેશનલ પાર્ક (સાસણ) ક્યાં આવેલું છે? - જૂનાગઢ અને ગીર સોમનાથની સરહદે.
નિષ્કર્ષ (Conclusion):
મિત્રો, જૂનાગઢ એટલે ઇતિહાસનું પુસ્તક. તલાટી અને ફોરેસ્ટ ગાર્ડની પરીક્ષામાં ગિરનાર અને સિંહને લગતા પ્રશ્નો ખાસ પૂછાય છે.
📖 વધુ વાંચો (Read More):
- 🏃 પોલીસ ભરતી ૨૦૨૬: શારીરિક કસોટીના કોલ લેટર ડાઉનલોડ કરો
- 📊 GPSC STI પરિણામ: STI વર્ગ-૩ ફાઈનલ કટ-ઓફ અને મેરિટ લિસ્ટ
- 📌 નવો સિલેબસ: પોલીસ કોન્સ્ટેબલ નવો સિલેબસ ૨૦૨૬ - સંપૂર્ણ વિગત
- ⚖️ ભારતીય બંધારણ: બંધારણના મોસ્ટ IMP ૩૦૦+ પ્રશ્નો (PDF)
- ✍️ વ્યાકરણ: ગુજરાતી વ્યાકરણ: તમામ ટોપિક્સ અને ઉદાહરણો
- 🏛️ ઇતિહાસ: ભારત અને ગુજરાતનો ઇતિહાસ - પરીક્ષાલક્ષી મટીરીયલ
- 🧮 ગણિત: ૧ થી ૧૦૦ ના વર્ગ અને ઘન યાદ રાખવાની ટ્રીક
- 🖼️ ભૂગોળ: ગુજરાતની જમીનના પ્રકારો (નકશા સાથે)
- 🌏 ભારતનું બંધારણ: દરેક ભાગની ફ્રી PDF મેળવો
- 🛶યુરોપિયન પ્રજાનું આગમન: પોર્ટુગીઝો અને અંગ્રેજોનો સંપૂર્ણ ઇતિહાસ
- 🗓️ડેલી કરંટ અફેર્સ: દરરોજના મહત્વના સમાચાર
- 🛡️ગુજરાત પોલીસ ભરતી: ૯૫૦ જગ્યાઓ માટે સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા
- ભારતનું બંધારણ: રાષ્ટ્રપતિની સત્તાઓ અને સંપૂર્ણ યાદી
- મનોવિજ્ઞાન: બુદ્ધિ અને IQ શોધવાનું સૂત્ર (વિગતવાર)
- ગણિત: ૧ થી ૩૦ ના વર્ગ અને વર્ગમૂળ યાદ રાખવાની ટ્રીક
- ઇતિહાસ: જૂનાગઢ જિલ્લાનો ઇતિહાસ અને સત્યાગ્રહ