સુરત જિલ્લો (Surat District): ઇતિહાસ, જોવાલાયક સ્થળો અને સામાન્ય જ્ઞાન - સંપૂર્ણ માહિતી (GPSC/Talati Special)
નમસ્કાર મિત્રો! EduStepGujarat ની જિલ્લા સિરીઝમાં આજે આપણે વાત કરીશું 'ડાયમંડ સિટી' અને 'સિલ્ક સિટી' તરીકે ઓળખાતા સુરત જિલ્લા વિશે. કહેવત છે કે "કાશીનું મરણ અને સુરતનું જમણ". સુરત માત્ર તેના ઉદ્યોગો માટે જ નહીં, પણ તેના સ્વાદિષ્ટ ભોજન અને સ્વચ્છતા માટે પણ વિશ્વભરમાં જાણીતું છે. તાપી નદીના કિનારે વસેલું આ શહેર ઐતિહાસિક દ્રષ્ટિએ પણ ખૂબ મહત્વનું છે.
સુરત જિલ્લાની સામાન્ય માહિતી (General Information)
| વિગત | માહિતી |
|---|---|
| મુખ્ય મથક (Headquarter) | સુરત |
| ક્ષેત્રફળ | 4,418 ચો. કિમી |
| નદી | તાપી (સૂર્યપુત્રી) |
| RTO કોડ | GJ-05 |
| સરહદ |
ઉત્તરે: ભરૂચ અને નર્મદા પૂર્વમાં: તાપી દક્ષિણે: નવસારી પશ્ચિમમાં: અરબી સમુદ્ર |
(By EduStepGujarat)
સુરત જિલ્લાના તાલુકાઓ (Talukas)
સુરત જિલ્લામાં કુલ ૧૦ તાલુકા આવેલા છે:
સુરત સિટી (ચોર્યાસી)
ઓલપાડ
કામરેજ
માંગરોળ
માંડવી
ઉમરપાડા
બારડોલી
મહુવા
પલસાણા
મજુરા
ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ
૧. અંગ્રેજોની પ્રથમ કોઠી:
ભારતમાં વેપાર કરવા આવેલા અંગ્રેજોએ (ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની) સૌથી પહેલી કોઠી (ઓફિસ) સુરતમાં સ્થાપી હતી. મુઘલ બાદશાહ જહાંગીરે તેમને પરવાનગી આપી હતી.
૨. બારડોલી સત્યાગ્રહ:
સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલના નેતૃત્વમાં 1928માં થયેલો 'બારડોલી સત્યાગ્રહ' ઈતિહાસમાં સુવર્ણ અક્ષરે લખાયેલો છે. અહીંની બહેનોએ જ વલ્લભભાઈને 'સરદાર' નું બિરુદ આપ્યું હતું.
૩. ડુમ્મસ બીચ (Dumas Beach):
સુરતનું સૌથી પ્રખ્યાત પર્યટન સ્થળ. અહીંની 'લશ્કરી ભજીયા' ખૂબ વખણાય છે.
૪. સરદાર સંગ્રહાલય:
સુરતમાં સરદાર પટેલ મ્યુઝિયમ આવેલું છે, જેની સ્થાપના 1890માં થઈ હતી. પહેલા તેનું નામ 'વિન્ચેસ્ટર મ્યુઝિયમ' હતું.
૫. હજીરા બંદર:
ઔદ્યોગિક દ્રષ્ટિએ ખૂબ મહત્વનું બંદર. અહીં રિલાયન્સ, ESSAR અને KRIBHCO જેવી મોટી કંપનીઓના પ્લાન્ટ આવેલા છે.
મહત્વના સંશોધન કેન્દ્રો અને યુનિવર્સિટી
SVNIT: સરદાર વલ્લભભાઈ નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી.
વીર નર્મદ દક્ષિણ ગુજરાત યુનિવર્સિટી (VNSGU): સુરતમાં આવેલી છે.
મૂળાક્ષર સંશોધન કેન્દ્ર: સુરતમાં આવેલું છે.
પરીક્ષામાં પૂછાતા અગત્યના મુદ્દા (One Liner GK)
(આ સેક્શન સૌથી મહત્વનું છે)
કવિ નર્મદનું વતન સુરત હતું (તેમનું ઘર 'સારીકા' તરીકે ઓળખાય છે).
સુરત શહેર તાપી નદી ના કિનારે વસેલું છે.
ભારતની સૌથી પહેલી સ્ટીમર સુરતથી મુંબઈ વચ્ચે શરૂ થઈ હતી.
સુરતની ઘારી, ઊંધિયું અને લોચો ખૂબ પ્રખ્યાત છે.
સુવાલીની ટેકરીઓ સુરત નજીક આવેલી છે.
સુરતને 'મક્કાનું પ્રવેશદ્વાર' (Babul Mecca) પણ કહેવામાં આવતું હતું.
નિષ્કર્ષ (Conclusion):
મિત્રો, સુરત જિલ્લો આધુનિકતા અને ઇતિહાસનો સંગમ છે. સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષામાં ખાસ કરીને બારડોલી સત્યાગ્રહ અને તાપી નદીને લગતા પ્રશ્નો પૂછાઈ શકે છે.
વધુ વાંચો:
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો