નમસ્કાર મિત્રો! સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષામાં રીઝનીંગ વિભાગમાં 'ઘડિયાળ' (Clock) સબંધી દાખલાઓ અચૂક પૂછાય છે. આ દાખલાઓ દેખાવમાં અઘરા લાગે છે, પણ જો તમને તેની 'શોર્ટકટ ટ્રીક' ખબર હોય તો તમે ગણતરીની સેકન્ડોમાં જવાબ લાવી શકો છો. આજે આપણે અરીસામાં પ્રતિબિંબ, જળ પ્રતિબિંબ અને બે કાંટા વચ્ચેનો ખૂણો શોધવાના જાદુઈ સૂત્રો શીખીશું.
૧. અરીસામાં પ્રતિબિંબ (Mirror Image) - જાદુઈ ટ્રીક
જ્યારે પણ પ્રશ્ન પૂછાય કે અરીસામાં કેટલા વાગ્યા હશે? ત્યારે નીચે મુજબ કરવું:
- નિયમ: આપેલા સમયને 11:60 માંથી બાદ કરવો.
-
ઉદાહરણ: ઘડિયાળમાં 8:20 વાગ્યા છે, તો અરીસામાં કેટલા દેખાશે?
- 11 : 60
-
- 08 : 20
- 03 : 40 (જવાબ)
- M = મિનિટ
- H = કલાક
- H = 4 (કલાક)
- M = 30 (મિનિટ)
નોંધ: જો સમય ૧૧ થી ૧ ની વચ્ચે હોય (જેમ કે 12:30), તો તેને 23:60 માંથી બાદ કરવો.
૨. બે કાંટા વચ્ચેનો ખૂણો શોધવો (Angle Formula)
મિનિટ કાંટો અને કલાક કાંટા વચ્ચે કેટલા અંશનો ખૂણો છે તે શોધવાનું સૂત્ર:
સૂત્ર: \theta = |\frac{11}{2}M - 30H|
ઉદાહરણ: 4 વાગ્યેને 30 મિનિટે બંને કાંટા વચ્ચે કેટલો ખૂણો હશે?
ગણતરી:
= (11 ÷ 2 × 30) - (30 × 4)
= (165) - (120)
= 45°
| સ્થિતિ (Position) | 1 કલાકમાં | 12 કલાકમાં | 24 કલાકમાં |
|---|---|---|---|
| ભેગા થાય (0°) (એકબીજાની ઉપર) |
1 વાર | 11 વાર | 22 વાર |
| સામસામે (180°) (એક સીધી રેખામાં) |
1 વાર | 11 વાર | 22 વાર |
| કાટખૂણે (90°) (Right Angle) |
2 વાર | 22 વાર | 44 વાર |
| એક રેખામાં (ભેગા + સામસામે) |
2 વાર | 22 વાર | 44 વાર |
૩. જળ પ્રતિબિંબ (Water Image)
જો પાણીમાં પ્રતિબિંબ પૂછાય, તો આપેલા સમયને 18:30 (અથવા 17:90) માંથી બાદ કરવો.
-
ઉદાહરણ: 2:30 નું જળ પ્રતિબિંબ શું થાય?
- 18 : 30
-
- 02 : 30
- 16 : 00 એટલે કે 4 વાગ્યા કહેવાય.
નિષ્કર્ષ (Conclusion):
મિત્રો, ઘડિયાળના દાખલામાં માત્ર બાદબાકી અને ગુણાકાર જ કરવાનો હોય છે. આ સૂત્રોને એક ડાયરીમાં નોંધી લેજો. તલાટી અને કોન્સ્ટેબલમાં ૧ માર્ક પાકો થઈ જશે.
વધુ વાંચો:
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો