ગુજરાતના સંશોધન કેન્દ્રો (Research Centers): કૃષિ અને અન્ય મહત્વની સંસ્થાઓ - સ્થળ અને વિગત (Gujarat GK)
નમસ્કાર મિત્રો! ગુજરાત ખેતી અને ઉદ્યોગ બંને ક્ષેત્રે અગ્રેસર રાજ્ય છે. રાજ્યના વિકાસ માટે અલગ-અલગ જગ્યાએ વિશિષ્ટ 'સંશોધન કેન્દ્રો' (Research Centers) સ્થાપવામાં આવ્યા છે. સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષામાં અવારનવાર જોડકાં પૂછાય છે કે "લસણ અને ડુંગળી સંશોધન કેન્દ્ર ક્યાં આવેલું છે?" અથવા "IIM ની સ્થાપના ક્યારે થઈ?". આજે આપણે કૃષિ અને અન્ય સરકારી સંસ્થાઓનું સંપૂર્ણ લિસ્ટ કોષ્ટક દ્વારા વિગતવાર જાણીશું.
૧. ગુજરાતના કૃષિ સંશોધન કેન્દ્રો (Agriculture Research Centers)
આ કોષ્ટક ખેતીવાડી અધિકારી અને ગ્રામસેવકની પરીક્ષા માટે 'રામબાણ' છે. આ લિસ્ટ ગોખી લેવું.
| સંશોધન કેન્દ્ર (વિષય) | સ્થળ / જિલ્લો |
|---|---|
| મગફળી સંશોધન કેન્દ્ર | જૂનાગઢ |
| ચોખા (ડાંગર) સંશોધન કેન્દ્ર | નવાગામ (ખેડા) |
| કપાસ સંશોધન કેન્દ્ર | સુરત અને ભરૂચ |
| તમાકુ સંશોધન કેન્દ્ર | ધર્મજ (આણંદ) |
| મસાલા સંશોધન કેન્દ્ર | જગુદણ (મહેસાણા) |
| લસણ અને ડુંગળી કેન્દ્ર | ગોધરા (પંચમહાલ) |
| ખારેક (પામ) સંશોધન કેન્દ્ર | મુન્દ્રા (કચ્છ) |
| બટાકા સંશોધન કેન્દ્ર | ડીસા (બનાસકાંઠા) |
૨. ગુજરાતની અન્ય મહત્વની સંસ્થાઓ (Other Institutes)
ખેતી સિવાયની શૈક્ષણિક અને વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાઓ નીચે મુજબ છે:
| સંસ્થાનું નામ | સ્થળ |
|---|---|
| IIM (ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટ) | અમદાવાદ (1961) |
| NID (નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ડિઝાઈન) | અમદાવાદ |
| PRL (ફિઝિકલ રિસર્ચ લેબોરેટરી) | અમદાવાદ |
| ઈસરો (ISRO) | અમદાવાદ |
| ફોરેન્સિક સાયન્સ લેબોરેટરી (FSL) | ગાંધીનગર |
| GCERT (પાઠ્યપુસ્તક મંડળ) | ગાંધીનગર |
ગુજરાતની ૪ મુખ્ય કૃષિ યુનિવર્સિટીઓ (Agriculture Universities)
ગુજરાતમાં ખેતીવાડીના વિકાસ માટે ચાર મુખ્ય યુનિવર્સિટીઓ કાર્યરત છે, જેના નામ અને મુખ્ય મથક યાદ રાખવા:
-
સરદાર કૃષિનગર દાંતીવાડા કૃષિ યુનિવર્સિટી (SDAU):
- સ્થળ: દાંતીવાડા (બનાસકાંઠા).
- આ ગુજરાતની સૌથી પહેલી કૃષિ યુનિવર્સિટી છે.
-
આણંદ કૃષિ યુનિવર્સિટી (AAU):
- સ્થળ: આણંદ.
- અહીં કૃષિની સાથે વેટરનરી અને ડેરી સાયન્સનું શિક્ષણ અપાય છે.
-
જૂનાગઢ કૃષિ યુનિવર્સિટી (JAU):
- સ્થળ: જૂનાગઢ.
- મગફળી અને બાગાયતી પાકો માટે મહત્વની છે.
-
નવસારી કૃષિ યુનિવર્સિટી (NAU):
- સ્થળ: નવસારી.
- દક્ષિણ ગુજરાતના પાકો અને ફોરેસ્ટ્રી (વનીકરણ) માટે જાણીતી છે.
પરીક્ષામાં પૂછાતા અગત્યના પ્રશ્નો (One Liner GK)
- ફિઝિકલ રિસર્ચ લેબોરેટરી (PRL) ની સ્થાપના કોણે કરી હતી? - ડૉ. વિક્રમ સારાભાઈ.
- ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ રૂરલ મેનેજમેન્ટ (IRMA) ક્યાં આવેલી છે? - આણંદ (ડૉ. વર્ગીસ કુરિયન દ્વારા સ્થાપિત).
- પ્લાઝમા રિસર્ચ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ક્યાં છે? - ભાટ (ગાંધીનગર).
- સેન્ટ્રલ સોલ્ટ એન્ડ મરીન કેમિકલ રિસર્ચ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ (CSMCRI) ક્યાં છે? - ભાવનગર.
નિષ્કર્ષ (Conclusion):
મિત્રો, સામાન્ય જ્ઞાનના પેપરમાં આ સંસ્થાઓના પૂરા નામ અથવા સ્થળ પૂછાય છે. આશા છે કે આ માહિતી તમને ઉપયોગી થશે.
વધુ વાંચો (Read More):
ભાવનગર જિલ્લાનો ઇતિહાસ અને વિશેષતા
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો