મહિલા દિવસ: UN દ્વારા ૮ માર્ચને અધિકૃત રીતે ઉજવવાની જાહેરાત.
2014
ફ્લાઇટ MH370: કુઆલાલમ્પુરથી બેઇજિંગ જતું વિમાન રહસ્યમય રીતે ગાયબ થયું.
🎂 મહાન વિભૂતિઓના જન્મ
1864: હરિ નારાયણ આપ્ટે - મરાઠી નવલકથાકાર.
1921: સાહિર લુધિયાનવી - પ્રખ્યાત ગીતકાર અને શાયર.
1953: વસુંધરા રાજે - રાજસ્થાનના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી.
1989: હરમનપ્રીત કૌર - ભારતીય ક્રિકેટ કેપ્ટન.
🕯️ મહાન વિભૂતિઓના અવસાન
1977: કૃષ્ણચંદર - જાણીતા નવલકથાકાર.
2021: અંશુમાન સિંહ - ગુજરાતના પૂર્વ રાજ્યપાલ.
💡 વિશેષ દિવસ: આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ
વિશ્વભરમાં મહિલાઓની સામાજિક, આર્થિક, સાંસ્કૃતિક અને રાજકીય સિદ્ધિઓની ઉજવણી કરવા માટે દર વર્ષે ૮ માર્ચ ને 'આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ' તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
હેતુ: સ્ત્રી-પુરુષ સમાનતા (Gender Equality) વિશે જાગૃતિ લાવવી અને મહિલાઓના અધિકારો માટે અવાજ ઉઠાવવો.
વર્ષ ૨૦૨૬ ની થીમ:"Invest in Women: Accelerate Progress" (મહિલાઓમાં રોકાણ કરો: પ્રગતિને વેગ આપો).
🌅 Mega Current Affairs Bulletin
તારીખ: ૦૮ માર્ચ, ૨૦૨૬ | EduStepGujarat વિશેષ
🌍 International Current Affairs
#
વિગતવાર સમજૂતી
1
મહિલા દિવસ ૨૦૨૬ થીમ: 'Invest in Women: Accelerate Progress' થીમ સાથે ઉજવણી.
2
ગ્લોબલ જેન્ડર ગેપ: આઈસલેન્ડ સતત ૧૭મા વર્ષે પ્રથમ ક્રમે રહ્યું છે.
3
સ્વીડન NATO: સ્વીડન સત્તાવાર રીતે NATO નું ૩૨મું સભ્ય બન્યું.
4
ફ્રાન્સ ગર્ભપાત: ગર્ભપાતને બંધારણીય અધિકાર આપનાર વિશ્વનો પ્રથમ દેશ.
5
બિટકોઇન રેકોર્ડ: ક્રિપ્ટોકરન્સીએ $૭૩,૦૦૦ ની ઐતિહાસિક ઉંચાઈ પ્રાપ્ત કરી.
6
પનામા કેનાલ: જળવાયુ પરિવર્તનને કારણે ટ્રાફિકમાં ૪૦% નો ઘટાડો નોંધાયો.
નમસ્કાર વિદ્યાર્થી મિત્રો! EduStepGujarat ની બંધારણ વિશેષ શ્રેણીમાં આજે આપણે પંચાયતી રાજની કલમો બાદ, નગરપાલિકાઓ (Municipalities) ને લગતી અતિ મહત્વની ભાગ-૯ (A) ની આગળની ૧૦ કલમોની વિગતવાર સમજૂતી મેળવીશું. આ કલમો શહેરી સ્થાનિક સ્વરાજ્યને બંધારણીય દરજ્જો આપે છે.
🏢 નગરપાલિકા: ભાગ-૯ (A) - અનુચ્છેદ ૨૪૩ (P-ZE)
૭૪મો બંધારણીય સુધારો (૧૯૯૨) | EduStep Special
નમસ્કાર! આજે આપણે શહેરી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ૧૦ અતિ મહત્વની કલમોની સમજૂતી મેળવીશું.
243 (P) - વ્યાખ્યાઓ
નગરપાલિકા વિસ્તાર અને વસ્તી જેવી પાયાની વ્યાખ્યાઓ આપે છે.
243 (Q) - ગઠન
નગર પંચાયત, નગરપાલિકા પરિષદ અને મહાનગરપાલિકાની રચનાની જોગવાઈ.
243 (R) - સંરચના
બેઠકો સીધી ચૂંટણી દ્વારા ભરાશે. વિશિષ્ટ જ્ઞાન ધરાવતી વ્યક્તિઓને નોમિનેટ કરી શકાય.
243 (S) - વોર્ડ સમિતિઓ
૩ લાખથી વધુ વસ્તી ધરાવતી નગરપાલિકામાં વોર્ડ સમિતિ ફરજિયાત છે.
243 (T) - અનામત
SC/ST વસ્તી મુજબ અને મહિલાઓ માટે ૩૩% અનામતની જોગવાઈ છે.
243 (U) - મુદત
નગરપાલિકાની મુદત ૫ વર્ષની હોય છે. ભંગ થાય તો ૬ મહિનામાં ચૂંટણી.
243 (V) - ગેરલાયકાત
સભ્ય બનવા લઘુત્તમ ઉંમર ૨૧ વર્ષ. ગેરલાયકાત રાજ્યના કાયદા મુજબ નક્કી થાય.
243 (W) - સત્તા (૧૮ વિષયો)
૧૨મી અનુસૂચિ મુજબ નગરપાલિકાઓને ૧૮ વિષયો પર સત્તા છે.
243 (X) - કર લાદવાની સત્તા
રાજ્ય વિધાનમંડળ કાયદા દ્વારા ટેક્સ અને ફી ઉઘરાવવાની સત્તા આપે છે.
243 (ZE) - મેટ્રો પ્લાનિંગ
૧૦ લાખથી વધુ વસ્તીવાળા શહેરોમાં મહાનગર આયોજન સમિતિની રચના.
💡 EduStep Special Exam Tips:
યાદ રાખવાની ટ્રીક: પંચાયતો માટે ૧૧મી અનુસૂચિ (૨૯ વિષયો) છે, જ્યારે નગરપાલિકાઓ માટે ૧૨મી અનુસૂચિ (૧૮ વિષયો) છે.
૭૪મો બંધારણીય સુધારો ૧ જૂન ૧૯૯૩ થી અમલમાં આવ્યો હતો.
ભારતમાં પ્રથમ મહાનગરપાલિકાની સ્થાપના ૧૬૮૭માં મદ્રાસ (ચેન્નાઈ) ખાતે થઈ હતી.
ગુજરાતમાં હાલમાં ૮ મહાનગરપાલિકાઓ આવેલી છે.
📚 ગુજરાતી વ્યાકરણ અને વોકેબ્યુલરી - EduStep Special
તારીખ: ૦૮ માર્ચ, ૨૦૨૬
૧. કર્તરી, કર્મણી અને ભાવે પ્રયોગ
વાક્ય
પ્રકાર
મહારાજ રસોઈ બનાવે છે.
કર્તરી
મહારાજથી રસોઈ બનાવાય છે.
કર્મણી
મહારાજથી રસોઈ બનાવાઈ.
ભાવે
પક્ષીઓ આકાશમાં ઉડે છે.
કર્તરી
પક્ષીઓથી આકાશમાં ઉડાય છે.
ભાવે
દાદાજી રોજ સવારે ફરે છે.
કર્તરી
દાદાજીથી રોજ સવારે ફરાય છે.
ભાવે
હું ગીત ગાઉં છું.
કર્તરી
મારાથી ગીત ગવાય છે.
કર્મણી
તમે હવે બેસો. / તમારાથી બેસાય.
કર્તરી/ભાવે
૨. વિરામચિહ્નો અને ૫. અલંકાર
૧. કાકપદ (^): લખાણમાં કોઈ શબ્દ રહી ગયો હોય ત્યારે વપરાય. (દા.ત. હું કાલે ^ જઈશ). ૨. તીર (→): દિશા કે પરિણામ દર્શાવવા. (દા.ત. સખત મહેનત → સફળતા). ૩. વિસર્ગ (:): અક્ષર પછી હળવો 'હ' ઉચ્ચાર દર્શાવવા. (દા.ત. દુ:ખ, અંત:કરણ). ૪. કૌંસ ( ): શબ્દનો પર્યાય કે વધારાની વિગત આપવા. (દા.ત. પિતાજી (બાપુજી) આવ્યા). ૫. તિર્યક રેખા (/): 'અથવા' ના અર્થમાં. (દા.ત. હા/ના માં જવાબ આપો).
૭. વિશેષણ vs ક્રિયાવિશેષણ
"તાજું ફળ" (વિશેષણ) vs "તરત ખાધું" (ક્રિયાવિશેષણ)
મિત્રો, આજના આ વિશેષ શૈક્ષણિક અંકમાં આપણે આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ નિમિત્તે નારી શક્તિના ગૌરવ સાથે વિશ્વ, ભારત અને ગુજરાતના ૬૦ થી વધુ અતિ મહત્વના મુદ્દાઓનો અભ્યાસ કર્યો. સાથે જ નગરપાલિકાની કલમો અને ગુજરાતી વ્યાકરણના પાયાના ખ્યાલો પણ સ્પષ્ટ કર્યા. EduStepGujarat નો ઉદ્દેશ્ય તમને પરીક્ષામાં સફળ બનાવવા માટે સચોટ અને ગુણવત્તાયુક્ત મટીરીયલ પૂરું પાડવાનો છે. જો તમને આ માહિતી ઉપયોગી લાગી હોય તો તમારા અન્ય વિદ્યાર્થી મિત્રો સાથે જરૂર શેર કરજો.
⚠️ મહત્વની સૂચના / ડિસ્ક્લેમર
ડિસ્ક્લેમર: આ બ્લોગ પોસ્ટમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સમાચાર માધ્યમો, સત્તાવાર સરકારી વેબસાઇટ્સ (Official Sites) અને માન્ય પુસ્તકો પર આધારિત છે. અમે દરેક વિગતની ચોકસાઈ જાળવવાનો પૂરો પ્રયાસ કર્યો છે, તેમ છતાં કોઈ પણ ટેકનિકલ ખામી કે ટાઈપિંગ ભૂલ હોઈ શકે છે. પરીક્ષાના નિયમો, ફોર્મની છેલ્લી તારીખ કે અન્ય ફેરફારો માટે હંમેશા જે-તે વિભાગની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર ફરી એકવાર ખાતરી કરી લેવી. EduStepGujarat ટીમ કોઈ પણ કાયદાકીય કે આર્થિક વિવાદ માટે જવાબદાર રહેશે નહીં.