નમસ્કાર મિત્રો! ગુજરાતની ભૂગોળમાં સૌથી પાયાનો પ્રશ્ન એટલે 'સરહદો'. ગુજરાતમાં કુલ ૩૩ જિલ્લાઓ છે. પરીક્ષામાં અવારનવાર પૂછાય છે કે "અમદાવાદ જિલ્લાને કેટલા જિલ્લાની સરહદ સ્પર્શે છે?" અથવા "રાજસ્થાન સાથે કયા જિલ્લા જોડાયેલા છે?". આ પ્રશ્નોના જવાબ ગોખવાને બદલે નકશા દ્વારા સમજવા જોઈએ. આજે આપણે કોષ્ટક દ્વારા જોઈશું કે કયો જિલ્લો કોની સાથે જોડાયેલો છે.
૧. આંતરરાજ્ય સરહદો (Inter-State Borders)
ગુજરાત ભારતના ૩ રાજ્યો સાથે જમીન સરહદ ધરાવે છે: રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્ર.
| પડોશી રાજ્ય | ગુજરાતના કયા જિલ્લા સ્પર્શે છે? (Names) |
|---|---|
| રાજસ્થાન (ઉત્તરે) | 1. કચ્છ 2. બનાસકાંઠા 3. સાબરકાંઠા 4. અરવલ્લી 5. મહીસાગર 6. દાહોદ (કુલ ૬ જિલ્લા) |
| મધ્યપ્રદેશ (પૂર્વમાં) | 1. દાહોદ 2. છોટાઉદેપુર (કુલ ૨ જિલ્લા) |
| મહારાષ્ટ્ર (દક્ષિણે) | 1. છોટાઉદેપુર 2. નર્મદા 3. તાપી 4. ડાંગ 5. નવસારી 6. વલસાડ (કુલ ૬ જિલ્લા) |
| પાકિસ્તાન (દેશ) | માત્ર કચ્છ જિલ્લો |
૨. સૌથી વધુ સરહદ ધરાવતા જિલ્લાઓ (Most Touching Districts)
આ પ્રશ્ન પરીક્ષામાં વારંવાર પૂછાય છે. ગુજરાતના અમુક જિલ્લાઓ એવા છે જેને સૌથી વધુ ૭ જિલ્લાની સરહદ સ્પર્શે છે.
- રાજકોટ: (મોરબી, સુરેન્દ્રનગર, બોટાદ, અમરેલી, જૂનાગઢ, પોરબંદર, જામનગર).
- ખેડા: (ગાંધીનગર, અરવલ્લી, મહીસાગર, પંચમહાલ, વડોદરા, આણંદ, અમદાવાદ).
- સુરેન્દ્રનગર: (કચ્છ, પાટણ, મહેસાણા, અમદાવાદ, બોટાદ, રાજકોટ, મોરબી).
- અમદાવાદ: (ગાંધીનગર, ખેડા, આણંદ, સુરેન્દ્રનગર, બોટાદ, ભાવનગર, મહેસાણા).
૩. દરિયાઈ સરહદ (Coastal Borders)
- ગુજરાતને ૧૬૦૦ કિમી લાંબો દરિયાકિનારો મળ્યો છે (ભારતમાં સૌથી લાંબો).
- કુલ ૧૫ જિલ્લાઓ દરિયાકિનારો ધરાવે છે.
- સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો: કચ્છ (૪૦૬ કિમી).
- સૌથી ટૂંકો દરિયાકિનારો: મોરબી (અને ભરૂચ પણ ઓછો ધરાવે છે).
પરીક્ષામાં પૂછાતા અગત્યના પ્રશ્નો (One Liner GK)
- ગુજરાતનો કયો જિલ્લો બે રાજ્યો (રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશ) સાથે સરહદ ધરાવે છે? - દાહોદ.
- કયો જિલ્લો મધ્યપ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્ર બંનેને સ્પર્શે છે? - છોટાઉદેપુર.
- પાકિસ્તાન સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ ધરાવતો એકમાત્ર જિલ્લો કયો? - કચ્છ.
- ગુજરાતના કેટલા જિલ્લાઓમાંથી કર્કવૃત્ત પસાર થાય છે? - ૬ જિલ્લા (અરવલ્લી, સાબરકાંઠા, ગાંધીનગર, મહેસાણા, પાટણ, કચ્છ).
નિષ્કર્ષ (Conclusion):
મિત્રો, ભૂગોળમાં સરહદોના પ્રશ્નો રોકડા માર્ક્સ અપાવે છે. ખાસ કરીને 'દાહોદ' અને 'છોટાઉદેપુર' વિશેના પ્રશ્નો યાદ રાખવા કારણ કે તે બે રાજ્યોને સ્પર્શે છે.
📖 વધુ વાંચો (Read More):
- 🏃 પોલીસ ભરતી ૨૦૨૬: શારીરિક કસોટીના કોલ લેટર ડાઉનલોડ કરો
- 📊 GPSC STI પરિણામ: STI વર્ગ-૩ ફાઈનલ કટ-ઓફ અને મેરિટ લિસ્ટ
- 📌 નવો સિલેબસ: પોલીસ કોન્સ્ટેબલ નવો સિલેબસ ૨૦૨૬ - સંપૂર્ણ વિગત
- ⚖️ ભારતીય બંધારણ: બંધારણના મોસ્ટ IMP ૩૦૦+ પ્રશ્નો (PDF)
- ✍️ વ્યાકરણ: ગુજરાતી વ્યાકરણ: તમામ ટોપિક્સ અને ઉદાહરણો
- 🏛️ ઇતિહાસ: ભારત અને ગુજરાતનો ઇતિહાસ - પરીક્ષાલક્ષી મટીરીયલ
- 🧮 ગણિત: ૧ થી ૧૦૦ ના વર્ગ અને ઘન યાદ રાખવાની ટ્રીક
- 🖼️ ભૂગોળ: ગુજરાતની જમીનના પ્રકારો (નકશા સાથે)
- 🌏 ભારતનું બંધારણ: દરેક ભાગની ફ્રી PDF મેળવો
- 🛶યુરોપિયન પ્રજાનું આગમન: પોર્ટુગીઝો અને અંગ્રેજોનો સંપૂર્ણ ઇતિહાસ
- 🗓️ડેલી કરંટ અફેર્સ: દરરોજના મહત્વના સમાચાર
- 🛡️ગુજરાત પોલીસ ભરતી: ૯૫૦ જગ્યાઓ માટે સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા
- ભારતનું બંધારણ: રાષ્ટ્રપતિની સત્તાઓ અને સંપૂર્ણ યાદી
- મનોવિજ્ઞાન: બુદ્ધિ અને IQ શોધવાનું સૂત્ર (વિગતવાર)
- ગણિત: ૧ થી ૩૦ ના વર્ગ અને વર્ગમૂળ યાદ રાખવાની ટ્રીક
- ઇતિહાસ: જૂનાગઢ જિલ્લાનો ઇતિહાસ અને સત્યાગ્રહ