સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી (Statue of Unity): વિશ્વની સૌથી ઊંચી પ્રતિમા - ઊંચાઈ, ખર્ચ, શિલ્પી અને પ્રવાસી આકર્ષણો
નમસ્કાર મિત્રો! ગુજરાતના નર્મદા જિલ્લામાં સાધુ બેટ પર ઊભેલી 'સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી' આજે ભારતની વૈશ્વિક ઓળખ બની ગઈ છે. અખંડ ભારતના શિલ્પી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની આ પ્રતિમા વિશ્વની સૌથી ઊંચી પ્રતિમા (World's Tallest Statue) છે. તેનું ઉદ્ઘાટન ૩૧ ઓક્ટોબર ૨૦૧૮ના રોજ પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના હસ્તે થયું હતું. શું તમે જાણો છો કે આ મૂર્તિ બનાવવા માટે ખેડૂતો પાસેથી લોખંડ ઉઘરાવવામાં આવ્યું હતું? અને આ મૂર્તિ ભૂકંપના આંચકા પણ સહન કરી શકે છે? આજે આપણે આ મેગા પ્રોજેક્ટની A to Z માહિતી કોષ્ટક અને વિગતો સાથે જાણીશું.
સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી: એક નજર (Fact Sheet Table)
આ કોષ્ટક પરીક્ષા માટે ખૂબ મહત્વનું છે:
| વિગત (Details) | માહિતી (Facts) |
|---|---|
| ઊંચાઈ (Height) | 182 મીટર (597 ફૂટ) |
| સ્થળ | સાધુ બેટ, સરદાર સરોવર ડેમ પાસે, કેવડિયા (એકતા નગર) |
| મુખ્ય શિલ્પી (Sculptor) | રામ વી. સુતાર (પદ્મ ભૂષણ વિજેતા) |
| ઉદ્ઘાટન | 31 ઓક્ટોબર, 2018 (નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા) |
| કુલ ખર્ચ | આશરે રૂ. 2,989 કરોડ |
| બાંધકામ કંપની | L&T (લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો) |
| ધાતુ | સ્ટીલનું માળખું અને ઉપર કાંસાનું (Bronze) આવરણ |
પ્રતિમાની વિશેષતાઓ (Architectural Features)
૧. ઊંચાઈની સરખામણી:
- આ મૂર્તિની ઊંચાઈ ૧૮૨ મીટર છે. (ગુજરાત વિધાનસભાની ૧૮૨ બેઠકો પરથી આ આંકડો નક્કી કરાયો હોવાનું મનાય છે).
- તે અમેરિકાના 'સ્ટેચ્યુ ઓફ લિબર્ટી' (૯૩ મીટર) કરતા બમણી ઊંચી છે.
- આ પહેલા ચીનનું 'સ્પ્રિંગ ટેમ્પલ બુદ્ધ' (૧૫૩ મીટર) સૌથી ઊંચું હતું, જેનો રેકોર્ડ આને તોડ્યો છે.
૨. વ્યુઈંગ ગેલેરી (Viewing Gallery):
- ૧૫૩ મીટરની ઊંચાઈએ (સરદાર પટેલની છાતીના ભાગે) વ્યુઈંગ ગેલેરી આવેલી છે.
- અહીં એકસાથે ૨૦૦ પ્રવાસીઓ ઊભા રહીને નર્મદા ડેમ અને વિંધ્યાચળ-સાપુતારાની પર્વતમાળાઓનો નજારો જોઈ શકે છે.
૩. હાઈ-સ્પીડ લિફ્ટ:
- મુલાકાતીઓને ઉપર લઈ જવા માટે અતિ આધુનિક લિફ્ટ છે જે પ્રતિ સેકન્ડ ૪ મીટરની ઝડપે ચાલે છે.
૪. મજબૂતી:
- આ પ્રતિમા ૧૮૦ કિમી/કલાક ની ઝડપે ફૂંકાતા પવન અને ૬.૫ ની તીવ્રતા ના ભૂકંપ સામે પણ અડીખમ રહી શકે છે.
એકતા નગર (કેવડિયા) ના અન્ય આકર્ષણો
સ્ટેચ્યુની આસપાસ સરકારે એક આખું ટુરિઝમ સિટી વિકસાવ્યું છે, જેનું નામ હવે 'એકતા નગર' છે.
૧. જંગલ સફારી (Jungle Safari):
- ૩૭૫ એકરમાં ફેલાયેલું આ પાર્ક છે જેમાં દેશ-વિદેશના પક્ષીઓ અને પ્રાણીઓ (જેમ કે જિરાફ, ઝીબ્રા) લાવવામાં આવ્યા છે.
૨. વેલી ઓફ ફ્લાવર્સ (Valley of Flowers):
- ૧૭ કિમી લંબાઈમાં નર્મદા નદીના કાંઠે રંગબેરંગી ફૂલોનો બગીચો બનાવવામાં આવ્યો છે.
૩. ગ્લો ગાર્ડન (Glow Garden):
- રાત્રે ચમકતા એલ.ઈ.ડી. લાઈટ્સ વાળા સ્કલ્પચર્સ અહીં જોવા મળે છે.
૪. અન્ય પ્રોજેક્ટ્સ:
- ચિલ્ડ્રન ન્યુટ્રીશન પાર્ક.
- કેક્ટસ ગાર્ડન.
- એકતા મોલ અને એકતા નર્સરી.
- રિવર રાફ્ટિંગ.
પરીક્ષામાં પૂછાતા અગત્યના પ્રશ્નો (One Liner GK)
- સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી કયા બેટ પર આવેલું છે? - સાધુ બેટ.
- આ પ્રતિમા બનાવવા માટે કઈ કંપનીએ કામ કર્યું? - L&T (Larsen & Toubro).
- મૂર્તિનું 'બ્રોન્ઝ ક્લેડીંગ' (ઉપરનું આવરણ) ક્યાં બન્યું હતું? - ચીનમાં.
- સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી સુધી જવા માટે કઈ ટ્રેન સેવા શરૂ થઈ? - એકતા નગર એક્સપ્રેસ.
- સરદાર પટેલની જન્મજયંતિ કયા નામે ઉજવાય છે? - રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ (૩૧ ઓક્ટોબર).
નિષ્કર્ષ (Conclusion):
મિત્રો, સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી એ આધુનિક ભારતની ઈજનેરી કળાનો ઉત્કૃષ્ટ નમૂનો છે. આ સ્થળની મુલાકાત દરેક ગુજરાતીએ એકવાર લેવી જોઈએ. પરીક્ષામાં ખાસ કરીને શિલ્પી રામ સુતાર અને ઊંચાઈના પ્રશ્નો પૂછાય છે.
વધુ વાંચો (Read More):
માનવ ગરિમા યોજનાનું લિસ્ટ અને ફોર્મ
પાટણ જિલ્લાનો ઊંડાણપૂર્વક ઇતિહાસ
ગુજરાતના અને ભારતના આવા બીજા મોન્યુમેન્ટ વિશે જાણવા જેવુ હોય તે મૂકો
જવાબ આપોકાઢી નાખો