Direct Indirect Speech Rules in Gujarati: ડાયરેક્ટ-ઇનડાયરેક્ટ સ્પીચના નિયમો અને ઉદાહરણો (Complete Grammar Guide)
અંગ્રેજી વ્યાકરણના સૌથી મહત્વના અને કદાચ સૌથી વધુ મૂંઝવતા ટોપિકમાંનો એક એટલે Direct and Indirect Speech. ભલે તે GPSC ની પરીક્ષા હોય, તલાટી હોય, ક્લાર્ક હોય કે TET/TAT, ડાયરેક્ટ-ઇનડાયરેક્ટ સ્પીચનો એક પ્રશ્ન તો હોય જ છે. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ કાળ (Tense) અને સર્વનામમાં થતા ફેરફારોને કારણે આમાં ભૂલ કરી બેસે છે.
પરંતુ હવે ગભરાવાની જરૂર નથી! EduStepGujarat ની આ સ્પેશિયલ પોસ્ટમાં અમે તમારા માટે લાવ્યા છીએ ડાયરેક્ટ-ઇનડાયરેક્ટ સ્પીચના તમામ નિયમો, શોર્ટકટ ટ્રિક્સ અને અગાઉની પરીક્ષામાં પૂછાયેલા પ્રશ્નોનો ખજાનો. આ પોસ્ટ વાંચ્યા પછી તમે કોઈપણ વાક્યનું ઇનડાયરેક્ટ સ્પીચમાં રૂપાંતર સેકન્ડોમાં કરી શકશો.
3. ડાયરેક્ટ અને ઇનડાયરેક્ટ સ્પીચ એટલે શું?
- Direct Speech (પ્રત્યક્ષ કથન): જ્યારે કોઈ વ્યક્તિના બોલાયેલા શબ્દોને તે જ રીતે (બેઠા) રજૂ કરવામાં આવે, ત્યારે તેને Direct Speech કહેવાય. આ શબ્દો હંમેશા અવતરણ ચિહ્ન " " (Inverted Commas) માં હોય છે.
- ઉદાહરણ: Ram said, "I am a student."
- Indirect Speech (પરોક્ષ કથન): જ્યારે કોઈ વ્યક્તિના બોલાયેલા શબ્દોને કોઈ અન્ય વ્યક્તિ પોતાના શબ્દોમાં રજૂ કરે, ત્યારે તેને Indirect Speech કહેવાય. આમાં અવતરણ ચિહ્નો નીકળી જાય છે.
- ઉદાહરણ: Ram said that he was a student.
4. ફેરફાર કરવાના મુખ્ય 4 નિયમો
જ્યારે આપણે Direct માંથી Indirect માં ફેરફાર કરીએ ત્યારે મુખ્ય 4 ફેરફારો થાય છે:
- Reporting Verb માં ફેરફાર: (Said to નું Told, Asked વગેરે).
- Conjunction (સંયોજક): (That, If, To વગેરે મૂકવા).
- Tense (કાળ) માં ફેરફાર: (વર્તમાનકાળનું ભૂતકાળમાં રૂપાંતર).
- સર્વનામ અને સમયદર્શક શબ્દોમાં ફેરફાર.
5. કાળ (Tense) માં થતા ફેરફારોનું ટેબલ
જો Reporting Verb ભૂતકાળમાં હોય (Said), તો અંદરના વાક્યનો કાળ નીચે મુજબ બદલાશે:
| Direct Speech (કાળ) | Indirect Speech (માં ફેરફાર) |
|---|---|
| Simple Present (Do/Does/V1) | Simple Past (Did/V2) |
| Present Continuous (Am/Is/Are) | Past Continuous (Was/Were) |
| Present Perfect (Have/Has) | Past Perfect (Had) |
| Simple Past (Did/V2) | Past Perfect (Had + V3) |
| Will / Shall | Would / Should |
| Can / May | Could / Might |
6. સમય અને નજીકતા દર્શક શબ્દોમાં ફેરફારનું ટેબલ
ઇનડાયરેક્ટ સ્પીચમાં અંતર વધે છે, તેથી નજીકના શબ્દો દૂરના શબ્દોમાં ફેરવાય છે:
| Direct Speech | Indirect Speech |
|---|---|
| Now | Then |
| Today | That day |
| Yesterday | The previous day / The day before |
| Tomorrow | The next day / The following day |
| This / These | That / Those |
| Here | There |
7. વાક્યના પ્રકાર મુજબ ઉદાહરણો
(A) વિધાન વાક્ય (Assertive Sentence)
નિયમ: 'Said to' નું Told થાય અને સંયોજક 'that' લાગે.
- Direct: He said to me, "I am writing a book."
- Indirect: He told me that he was writing a book.
(B) પ્રશ્નાર્થ વાક્ય (Interrogative Sentence)
નિયમ: 'Said to' નું Asked થાય. જો પ્રશ્ન am/is/are થી હોય તો સંયોજક 'if' અને જો Wh- થી હોય તો તે જ શબ્દ સંયોજક બને.
- Direct: Reena said to me, "Are you coming?"
- Indirect: Reena asked me if I was coming.
(C) આજ્ઞાર્થ વાક્ય (Imperative Sentence)
નિયમ: ભાવ મુજબ Requested, Ordered, Advised વપરાય અને સંયોજક 'to' (હકાર માટે) કે 'not to' (નકાર માટે) લાગે.
- Direct: The doctor said, "Eat healthy food."
- Indirect: The doctor advised to eat healthy food.
8. જૂના પેપરમાં પૂછાયેલા પ્રશ્નો અને MCQs (Large Collection)
1. "Don't play on the road," said the mother to her son. (Talati 2017)
A. The mother suggested her son not to play on the road.
B. The mother told her son not to play on the road.
C. The mother advised her son for not playing on the road.
D. The mother ordered her son not play on the road.
સાચો જવાબ: B
2. He said, "I have been waiting here for long."
A. He said that he had been waiting there for long.
B. He said that he has been waiting here for long.
C. He said that he had been waiting here for long.
D. He told that he was waiting there for long.
સાચો જવાબ: A
3. The teacher said to the students, "The sun rises in the east." (GPSC Special)
A. The teacher told the students that the sun rose in the east.
B. The teacher told the students that the sun rises in the east.
C. The teacher asked the students if the sun rises in the east.
D. The teacher told that the sun had risen in the east.
સાચો જવાબ: B (નોંધ: સનાતન સત્ય વાક્યોમાં કાળ બદલાતો નથી).
4. "Where do you live?" she asked me.
A. She asked me where I lived.
B. She asked me where did I live.
C. She asked me where I live.
D. She told me where I lived.
સાચો જવાબ: A
5. "Bravo! You have done well," said the captain.
A. The captain exclaimed with joy that they had done well.
B. The captain told them that they have done well.
C. The captain applauded them saying that they had done well.
D. The captain said bravo you have done well.
સાચો જવાબ: C (અથવા A પણ સાચું ગણી શકાય).
9. નિષ્કર્ષ (Conclusion)
ડાયરેક્ટ-ઇનડાયરેક્ટ સ્પીચ એ અંગ્રેજી વ્યાકરણનો પાયો છે. જો તમે ઉપર જણાવેલા ટેબલ અને નિયમોને વારંવાર પ્રેક્ટિસ કરશો, તો કોઈપણ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષામાં તમે પૂરા માર્ક્સ મેળવી શકશો. આશા છે કે EduStepGujarat ની આ વિગતવાર ગાઇડ તમને ખૂબ જ ઉપયોગી નીવડશે.
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો